Już tylko kilka dni mnie dzieli od powrotu z wyspy Thassos.

Jeszcze tylko krótka wycieczka do Monastyru Michała Archanioła. To na ten połu­dniowy, stromy brzeg wyspy przy­był 1100 roku ere­mita i święty asceta - Łukasz. Swój wcze­śniej­szy, pustel­ni­czy żywot pro­wa­dził we wspo­mnia­nej wcze­śniej wio­sce Theologos, gdzie zbu­do­wał kościół poświę­cony Janowi Teologowi. Tu zaś w odosob­nie­niu, w spo­koju i na medy­ta­cji na nie­do­stęp­nej skale spę­dził 17 lat.

Pewnej nocy miał widze­nie. Ukazał m u się Michał Archanioł i pole­cił mu, aby w tym wła­śnie miej­scu zbu­do­wał kościół. Przepowiedział mu też, że po trzech latach umrze, ale wcze­śniej wykona to aniel­skie pole­ce­nie. Łukasz się prze­stra­szył sądząc, że opę­tał go dia­beł. Wówczas Michał Archanioł ude­rzył swoim mie­czem w skałę i w miej­scu, gdzie dotych­czas nie było wody, wytry­snęło źródło. Łukasz był już stary i nie­do­ma­gał, ale po napi­ciu się źródla­nej wody stwier­dził, że jest mu lżej i uwie­rzył w boskie polecenie.

Obok źródła święty Łukasz wybu­do­wał kościół w ciągu trzech lat i umarł.

Sława tego miej­sca szybko się roze­szła i święte źródełko stało się sławne nie tylko na wyspie, ale przy­by­wali do tego miej­sca piel­grzymi z odle­głych terenów.

Od 1974 roku opiekę nad mona­sty­rem spra­wuje kil­ka­dzie­siąt mni­szek, które pod­le­gają wspól­no­cie Philotei na Świę­tej Górze Atos. Półwysep Chalcydycki odda­lony jest o Thassos o około 50 mil.

Zwiedzającym mona­styr Michała Archanioła udo­stęp­niana jest stara cer­kiew, w któ­rej znaj­duje się nie­zwy­kle cenna reli­kwia - gwóźdź z Krzyża Chrystusa, do któ­rej według podań przy­bita była Jego prawa dłoń. Źródła podają, że został on zna­le­ziony pod­czas budowy świą­tyni poświę­co­nej Chrystusowi Zmartwychwstałemu przez św. Helenę - matkę cesa­rza - Konstantyna Wielkiego (272-337). To on ogło­sił min. Edykt Mediolański, przy­zna­jący wol­ność chrze­ści­ja­nom. Doceniając gor­li­wość wspól­noty Philotei z Atos, poda­ro­wał im tę cenną relikwię.

Z dat­ków piel­grzy­mu­ją­cych do cen­nej reli­kwii i świę­tego źródła budo­wany jest na tere­nie zespołu klasz­tor­nego kościół na wzór Kościoła Mądrości Bożej, zwa­nego rów­nież Wielkim Kościołem - Hagia Sofia w Konstantynopolu (dzi­siej­szy Istambuł).

Po dziś dzień bije woda ze świę­tego źródła, które jest nie­do­stępne dla zwie­dza­ją­cych, ale mniszki udo­stęp­niają ją w małych bute­lecz­kach piel­grzy­mom odwie­dza­ją­cym mona­styr Michała Archanioła na stro­mym kli­fie Thassos.